همه رشته عمران - آلودگي صوتي Noise Pollution

مقدمه:
امروز آلودگي صوتي نسبت به ساير آلودگي ها در اولويت پائين‌تري قرار گرفته است، چرا كه خطرات بهداشتي ناشي از آن به سرعت قابل رؤيت نمي‌باشد؛ اما در عين حال نبايد از اين موضوع غافل شد كه در قرن اخير، بسياري از شهرهاي بزرگ با اين مسأله و عوارض ناشي از آن به عنوان يكي از معضلات زيست محيطي مواجهند؛ و از اين‌رو كنترل آن از امور مهمي است كه انديشه بسياري از برنامه‌ريزان شهري را به خود معطوف ساخته است.

 

آلودگی صوتی چیست؟‏

آلودگی صوتی صدای ناخواسته یا صدایی با مدت زمان ، شدت یا کیفیت دیگری است که سبب آسیب جسمی یا روانی به انسان می شود. واحد اندازه گیری صوت دسی بل (dB) است که یک مقیاس لگاریتمی است. هر ۱۰دسی بل افزایش نشانگر ۲برابر شدن تراز صوت است. واحد دسی بل در شبکه وزنی dBA بر فرکانس هایی که گوش انسان به آنها حساس است و بخوبی با ادراک انسان از بلندی صوت ارتباط دارد، تاکید می کند. ترازهای معمولی صوت از ۳۰ تا ۹۰ دسی بل است.

مفهوم آلودگي صوتي و منابع مولد آن
در تعريف ساده، آلودگي صوتي يا سرو صدا، امواج ناخواسته‌اي است كه تحت شرايط مكاني و زماني خاص، بر فعاليتهاي ارگانيسم‌هاي زنده به ويژه انسان تأثير گذاشته و ممكن است با ايجاد عوارض متعدد جسمي و روحي، آرامش و راحتي او را سلب كند.
بطور كلي منابع مولد آلودگي صوتي، به دو دسته‌ي «ثابت» و «متحرك» تقسيم مي‌شوند؛ از جمله منابع ثابت مي‌توان به سيستم‌هاي خنك‌كننده، نيروگاههاي حرارتي، صنايع گوناگون، ساختمان‌هاي در دست احداث، مراكز تجاري و عمومي و... اشاره كرد و از جمله منابع متحرك، مي‌توان انواع وسايل حمل و نقل زميني، هوايي و دريايي را نام برد.

آثار آلودگي صوتي بر انسان
مطالعات متعدد نشان داده است كه روبرو شدن با صداهاي ناهنجار، اثر زيان‌آور و مخاطره‌آميزي بر سلامت انسان دارد. نوع و ميزان واكنش انسانهايي كه در محيطهاي پر سر و صدا مشغول به كار بوده و يا در حال زندگي هستند، در طول شبانه‌روز و حتي از مكاني به مكان ديگر متغير است.
به طور كلي اثرات ناهنجار آلودگي صوتي بر انسان را مي‌توان به دو دسته اثرات مستقيم و اثرات غير مستقيم تقسيم كرد، كه به شرح ذيل است:

الف- اثرات مستقيم: كه خصوصاً به آسيب‌هاي مربوط به حس شنوايي و مكانيسم ايجاد آنها مربوط مي‌شود. از ساده‌ترين و محسوس‌ترين عوارضي كه سر و صدا براي انسان به ارمغان مي‌آورد، از دست دادن قدرت شنوايي است، حتي صداي مداوم و غيرآزاردهنده نيز براي انسان مضر بوده و حساسيت گوش را نسبت به انواع صداها تقليل مي‌دهد. شنيدن صدايي با شدت صوتي 100 دسي‌بل (واحد اندازه‌گيري شدت صوت) به مدت 10 دقيقه، نياز به استراحتي به مدت 20 دقيقه در محيطي كاملاً آرام دارد تا اثر آن را جبران نمايد. اثرات بلند مدت سر و صدا بر گوش انسان به صورت «كري ادراكي يا عصبي» ظاهر مي‌گردد؛ همچنين در نتيجه كاركردن در محيطهاي شلوغ و پر سر و صدا، سلولهاي شنوايي از بين رفته و منجر به كري غيرقابل برگشت مي‌گردد، كه اين نوع افت شنوايي را در اصطلاح «كري شغلي» مي‌نامند. در ضمن، افزايش سن نيز بر كاهش شنوايي تأثير زيادي دارد، بطوريكه ابتدا در فركانس‌هاي بالاتر با شدت بيشتري اعمال مي‌شود اما به تدريج به عنوان بخشي از روند فيزيولوژي، با افزايش سن اين حساسيت كاهش مي‌يابد. نبايد فراموش كرد كه ميزان كاهش شنوايي در اثر افزايش سن، در افراد مختلف متفاوت است؛ حتي در مورد زنان، تأثير سن در كاهش شنوايي در مقايسه با مردان كمتر است.

ب- اثرات غيرمستقيم:

 كه عبارتند از:
حساسيت عصبي، تحريك‌پذيري شديد، گرفتگي عضلاني، شوك عصبي، خستگي جسمي و روحي، سرگيجه، ترس و اضطراب، آشفتگي خواب، آلرژي، افزايش ضربان قلب و فشارخون، اختلال در تعادل بدن، انقباض عروق خوني پوست، كاهش فعاليت سيستم گوارشي و سوء هاضمه، ضعف قوه بينايي و جنسي، تماي به قتل و خودكشي و غيره.
لازم به يادآوري است كه از ميان اثرات مذكور، اثرات ذهني و رواني بر حسب حساسيت شخص، موقعيت، زمان و حالات رواني افراد متفاوت است؛ اما در مجموع، از قدرت فراگيري افراد كاسته، و بر تعداد اشتباهات در انجام كارهاي فكري مي‌افزايد.

سردرد، فشار خون، خستگی، سوء هاضمه و ... از جمله عوارض در معرض آلودگی صوتی بودن است.

سر و صدای زیاد و طولانی مدت در محل کار، قدرت شنوایی شما را چنان تدریجی و بدون درد و رنج از بین میبرد که شما متوجه این زوال تدریجی نخواهید شد. بخشهایی از گوش که وظیفه آنها انتقال اصواتی با فرکانس بالا است، اولین قسمتهایی هستند که دچار آسیب میشوند.

میزان این صدمه به بلندی صدا و مقدار صدایی که شما در معرض آن هستید، بستگی دارد. صدای انفجارهای ناگهانی مانند شلیک اسلحه میتواند موجب آسیب آنی شود.

بعضی از افرادی که در معرض اصوات بیش از حد بلند هستند دچار حالت زنگ زدن گوش میشوند، که فرد مبتلا به آن به طور دائم از شنیدن صدای وزوز یا سوت از درون گوش خود رنج میبرد.

در بسیاری از مواردی که فرد شنوایی خود را به دلیل آلودگی صوتی از دست میدهد، درمانی وجود ندارد و وسایل کمک شنوایی تنها میتوانند صداها را تقویت کنند اما نمیتوانند شنوایی عادی را به فرد بازگردانند.
اثرات دیگر آلودگی صوتی
آلودگی صوتی، گذشته از آسیب جدیی که به شنوایی وارد میکند، قرار گرفتن در معرض اصوات شدید و مداوم میتواند مشکلات دیگری نیز تولید کند. از جمله:

• سردرد
• فشار خون بالا
• خستگی
• تحریک پذیری و زودرنجی
• سوء هاضمه
• افزایش قابلیت بدن در ابتلا به بیماریهایی چون سرماخوردگی و عفونتهای جزیی

شیوه عملکرد گوش
ارتعاش مولکولهای هوا امواج صوتی را به وجود می آورد. صداهایی با فرکانس پایین دارای امواجی با فواصل (طول موج) زیاد هستند در صورتی که موجهای صدایی با فرکانس بالا تقریبا به هم چسبیده اند (به عبارتی طول موج کوتاهی دارند). این امواج از میان گوش خارجی به گوش میانی میرسند و موجب ارتعاش پرده صماخ میشوند.

سه استخوان ریز که در سمت دیگر این پرده قرار دارد، این ارتعاش را دریافت میکنند و آنرا به گوش داخلی منتقل میکنند. در اینجا، نوسانات توسط یک عضوکوچک و حلزونی شکل دریافت شده، موهای ریز روی آن پیام را دریافت کرده و توسط عصب قسمت حلزونی آنرا به مغز میفرستند.

این موهای ریز و حساس توسط امواج صدای بسیار بلند خم شده، آسیب دیده یا میشکنند و بافت این قسمت دچار آسیب دیدگی شده و نخواهد توانست امواج صدا را انتقال دهد. به این ترتیب، قسمتهایی که کارشان انتقال اصوات بلند است، زودتر تحت تاثیر قرار میگیرند.

 

آلودگی های صوتی شدید می توان برای گوش انسان خطرات جبران ناپذیر داشته باشد.

مقادیر خطرناک
بلندی صدا با واحدی به نام دسیبل اندازه گیری میشود. میزان حساسیت به صدا در هر فرد متفاوت است، اما متخصصین اعتقاد دارند که هنگامی به شنوایی آسیب میرسد که صدا بلندتر از 85 دسیبل باشد، که چیزی در حدود صدای یک ترافیک سنگین است.

هرچه صدا بلندتر شود، شانس از بین رفتن شنوایی بیشتر است. البته طول مدت شنیدن صدا هم بسیار مهم است. برای مثال قرار گرفتن در معرض صدایی با بلندی 109 دسیبل، بیش از دو دقیقه، بسیار خطرناک است. اگر سر و صدا به قدری بلند باشد که شما برای اینکه صحبت کنید مجبور به فریاد زدن شوید، اگر گوشتان زنگ میزند یا حس میکنید صدا در گوشتان میپیچد، باید بدانید که صدا بیش از حد بلند و خطرناک است.

کاهش آلودگی صوتی در محل کار
درجه بلندی صدا را میتوان با یک ابزار مخصوص به نام صدا سنج اندازه گیری کرد. این ابزار فشار امواج صوتی موجود در هوا را مشخص میکند. کم کردن از مقدار قرارگیری در آلودگی صوتی به روشهای زیر امکان پذیر است:

• تجهیزات را عوض کنید یا آنها را تنظیم نمایید.
• دستگاه پر صدا را در کم رفت و آمدترین نقطه قرار دهید یا اتاقی که دستگاه در آن است را با عایق صوتی بپوشانید.
• سعی کنید طوری برنامه ریزی کنید که در طول روز در بخشهای کم صداتر محل کار نیز حضور داشته باشید و تمام مدت در نعرض صدا نباشید.
• از لوازم شخصی حفاظتی مانند گوشی یا محافظ داخلی گوش استفاده کنید.

بازبینی مداوم
بازرسان سلامت شغلی و متخصصین میتوانند در کاستن آلودگی صوتی محل کار به شما کنند. درجه صدا باید مدام اندازه گیری شود و تمام اقدامات ممکن برای حفظ شنوایی کارکنان باید انجام شود. شرکتها و کارخانه ها باید هر ساله یک تست شنوایی سنجی برای کارکنان خود تدارک ببینند و پیشگیریهای لازم را انجام دهند زیرا هنگامی که شنوایی آسیب دیده باشد، قابل برگشت نخواهد بود. اگر احساس میکنید دچار اختلالات شنوایی شده اید، بلافاصله با پزشک تماس بگیرید.

 

آلودگی صوتی خطر نامریی

انگار دیگر شنیدن تمام این صداهای ناهنجار برایمان عادی شده است و تمام این آلودگی های صوتی ، دیگر بخشی از زندگی روزمره مان است که هرگز خیابان های شهر را ترک نمی کنند.

  

بارها از صدای بوق خودرو یا سر و صدای بیش از اندازه یک موتورسیکلت که با سرعت از کنارمان رد می شود، از جا پریده ایم.

انگار دیگر شنیدن تمام این صداهای ناهنجار برایمان عادی شده است و تمام این آلودگی های صوتی ، دیگر بخشی از زندگی روزمره مان است که هرگز خیابان های شهر را ترک نمی کنند.

بررسی نتایج مطالعات در یکی از فرودگاه های آلمان نشان می دهد سلامت کودکان ساکن در مناطق مجاور این فرودگاه ، بیش از دیگر کودکان در معرض تهدید است.

افزایش ضربان قلب ، اختلال در سیستم عصبی و رفتاری ازجمله عوارض مهم آلودگی صوتی است که در ساکنان این مناطق بروز کرده است.

بررسی ها نشان می دهد؛ خودروها به دلیل تعداد و پراکندگی در سطح شهر، یکی از مهمترین عوامل آلودگی صوتی در شهرهای بزرگ بویژه تهران هستند و در حالی که مسوولان از اجباری شدن رعایت استانداردهای آلودگی صوتی از سوی خودروسازان از سال آینده خبر می دهند، به نظر می رسد که چقدر دیر به فکر اجرای چنین استانداردهایی افتاده ایم و اگرچه این مساله باید سال ها پیش رخ می داد، اما بی شک رعایت این استانداردها از سوی بخش های مربوط به منظور حفظ سلامت شهروندان هنوز هم دیر نیست.

شرکت کنترل کیفیت هوا در گزارشی اعلام کرد؛ اغلب شهروندان تهرانی از آلودگی صوتی رنج می برند.بررسی ها نشان می دهد بیشتر شهروندان تهرانی در مناطقی زندگی می کنند که سر و صدا در آن مناطق ، بیش از استانداردهای تعیین شده است ، به طور مثال در جنوب تهران علاوه بر سر و صدای ناشی از ترافیک ، سر و صدای ناشی از فرودگاه و راه آهن نیز این منطقه را از نظر صوتی ، بسیار آلوده کرده است.

این در حالی است که گسترش روزافزون بزرگراه ها در سطح شهر، میزان این آلودگی را به مراتب افزایش می دهد، یکی از پیامدهای ناخواسته توسعه اقتصادی در جهان امروز، آلودگی محیط زیست است.

فعالیت های صنعتی و خدماتی در سطوح گوناگون با تحمیل انواع آلودگی ها بر هوا، آب و خاک همراه است که یکی از مهم ترین آنها، آلودگی صوتی است.

آلودگی صوتی یا به بیان ساده تر، سر و صدا تنها به معنی آزردگی خاطر نیست.

اگرچه در بسیاری موارد، به دلیل ویژگی آلودگی صوتی که بتدریج برای گوش انسان عادی می شود، آثار زیانبار آن جلوه ظاهری کمتری دارد، اما این آثار پنهان ، تا سال ها بر روح و جسم انسان تاثیرگذار است.

سازمان بهداشت جهانی (WHO) آلودگی صوتی را تهدیدی جدی برای سلامت انسان دانسته است که به دلیل تنوع منابع (ترافیک ، صنعت ، محل کار و همجواری) یکی از گسترده ترین خطرات برای سلامت انسان به شمار می رود. در اروپا، ۴۰درصد جمعیت در معرض ترازهایی از صوت قرار دارند که بالقوه برای سلامت خطرناک است.

دست کم ۱۷۰میلیون اروپایی در محل زندگی شان بشدت از آلودگی صوتی آزار می بینند. از سوی دیگر، هر ساله منابع مالی بسیاری از سوی جامعه صرف جلوگیری یا محدود کردن آلودگی صوتی می شود که اجرای قوانین و استفاده از ابزارهای اقتصادی مانند تعیین جرایم از آن جمله اند. متاسفانه منابع مالی اجتماع محدود است و از این رو، تلفیق ملاحظات مربوط به آلودگی صوتی با تصمیم گیری های اقتصادی ، به اندیشه بیشتر نیاز دارد. برای اقتصاددانان این موضوع دو مشکل اساسی ایجاد می کند، اول این که چگونه و از چه روشی می توان آزردگی ناشی از آلودگی صوتی را ارزشگذاری کرد؟ محدودیت های این روش ها از دیدگاه های نظری ، علمی و اخلاقی چیست؟ آیا این روش ها برای دانشمندان ، بهره برداران و تصمیم گیران سیاسی قابل قبول است؟ آیا ارزش پولی حاصل از مطالعه را می توان به عنوان ورودی دیگر فعالیت های سیاستگذاری به کاربرد و دوم این که کدام تصمیمات اقتصادی با استفاده از ارزش پولی آلودگی صوتی تحت تاثیر قرار می گیرند.

 

 

آلودگی صوتی هواپبما

آلودگی صوتی هواپبما یعنی صدای ناشی از حرکت هواببما در محوطه فرودگاه، نشست و برخاست و عبور هواپبما برفرار شهر می‌باشد این آلودگی صوتی تقریبا تا شعاع 100 کیلومنرمربع اطراف فرودگاه‌های بزرگ اثرگذار است که معمولا با واحد دسی‌بل اندازه‌گیری می‌شود. آلودگی صوتی هواپبما مهم‌ترین آلودگی بعد از آلودگی صوتی بزرگراه‌ها است که قسمت عمده آن به وسیله هواپبماهای تجاری ایجاد می‌شود ولی نقش پروازهای شخصی و نظامی را نمی‌توان نادیده گرفت.

‏صدای هواپبما در لحظه برخاستن و تقرب و نشستن از 100 دسی بل تجاوز می‌کند، هواپبمایی که در حال نشستن است هنگامی که ارتفاع آن کم‌تر از 60 ‏متر می‌شود صدایی بیشتر از 100 دسی‌بل ‏تولید می‌کند.

1- مکانیزم تولید صدا

حرکت هواپیما چه از نوع ملخی باشد یا جت باعث رقیق شدن هوا می‌شود که خود باعث جنبش مولکول‌های هوا و به دنبال آن انتشار امواج فشرده‌ای در هوا می‌شود، اگر این امواج فشرده به اندازه کافی قدرتمند باشند و همچنین در محدوده فرکانس شنوایی باشد یک احساس شنوایی به وجود می‌آورد، بنابراین هواپیماها با توجه به بزرگی و کوچکی شکل ‌ایرودینامیکی آنها، صداهای مختلف با فرکانس‌های مختلف تولید می‌کنند.

عوامل اصلی آلودگی صوتی هواپیما عبارتنداز:

الف) صدای ناشی از آیرودینامیک هواپیما (Aerodynamic Noise):

این نوع آلودگی صوتی در اثر برخورد توده هوا با بدنه و سطوح کنترل هواپیما به‌وجود می‌آید که با افزایش سرعت و یا پرواز هواپیما در ارتفاع کم (به خاطر فشردگی مولکول‌های هوا) افزایش می‌یابد. هواپیماهایی که از موتور جت بهره می‌گیرندآلودگی صوتی بیشتری از این بابت ایجاد می‌کنند که در نتیجه محوطه گسترده‌تری را تحت تاثیر قرار می‌دهند. این نوع آلودگی صوتی بیشتر به وسیله هواپیماهای نظامیکه در ارتفاع کم و با سرعت زیاد پرواز می‌کنند، تولید می‌شود.

اگرچه در داخل هواپیماهای مسافربری به خاطر استفاده از مواد کاهش دهنده صدا، آلودگی کمتری وجود دارد ولی به‌هرحال بودن در معرض مداوم چنین آلودگی باعث از دست دادن شنوایی می‌شود. البته دماغه و شیشه جلو هواپیما می‌تواند در تولید صدا خیلی موثر باشد.

بیشتر صداهایی که یک هواپیمای ملخی ایجاد می‌کند به علت جریان هوای اطراف تیغه‌ها می‌باشد، در هلی‌کوپترها ملخ‌های اصلی و عقب عوامل اصلی صدا می‌باشند و بیشتر با فرکانس پایین تولید می‌شود. البته بستگی به سرعت ملخ‌ها هم دارد.

ب) صدای موتور ودیگر وسایل الکترونیکی (Engine and other Mechanical Noise):

در هاپیماهای ملخی بیشتر صداها به علت ملخ هواپیما وشکل آیرودینامیک آن‌ها می‌باشد. مثلا صدای هلی‌کوپتر به دو گونه تولید می‌شود: یکی آیرودینامیکی که منبع آن پروانه‌های اصلی و انتهایی است ودیگری مکانیکی که منبع آن‌ها مکانیکی است، دارای پهنای باند کمی هستند و بستگی به سرعت چرخش پروانه‌ها و حرکت قسمت‌های متحرک هلی‌کوپتر دارند. در کامپیوترهایی که مدل صداهای هواپیماها را ترسیم می‌کنند نوسانات صدای هلی‌کوپتر را خطی نشان می‌دهند.

ج) صدای ناشی از سیستم هواپیما (Noise from Aircraft System):

سیستم تنظیم فشار هوای داخل هواپیما و تهویه آن نقش مهمی در داخل هواپیماهای مسافربری ونظامی دارد. یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد صدا در هواپیماهای مسافربری به‌غیر از صدای موتورها صدای قسمت‌هایی است که قدرت کمکی هواپیما را تامین می‌کند (APU)، هنگامی‌که هواپیما در پارکینگ است از یک ژنراتور کوچک برای روشن کردن موتور اصلی هواپیما و تامین برق مورد نیاز هواپیما استفاده می‌شود. صدای تولید شده به‌وسیله این واحد کمکی 113 دسی‌بل است که 27 دسی‌بل کمتر از صدای موتور هواپیما است. سیستم‌های دیگری در هواپیماها هستند که ایجاد صدا می‌کنند؛ از قبیل تجهیزات تولید برق مخصوصی که در بعضی هواپیماهای نظامی وجود دارد.

2- صداهای آزاردهنده (Annoyance effects):

هنگامی‌که هواپیما به ارتفاع مورد نظر خود می‌رسدکمترین صدا را تولید می‌کندکه بیشتر به خاطر ارتفاع هواپیما است. این صدا در شهرهایی که در محیطی آرام قرار دارند اغلب شنیده می‌شود، تاثیر این صدا با وجودی که دامنه خیلی کمی دارد ولی می‌تواند قابل توجه باشد(تقریبا 45 دسی‌بل) .

هواپیما در لحظه نشستن با زاویه 3 درجه به منطقه‌ای از باند که برای همین منظور مشخص شده است نزدیک می‌شود، این محل تقریبا 300 متر از آستانه باند فاصله دارد همین مساله هواپیما را در 60 متری بالاب زمین و 1200 متری از محل نشستن یا 900 متری از باند قرار می‌دهد، این فاصله معمولاخارج از محدوده فرودگاه می‌باشد، همچنین هواپیماهای خروجی در لحظه‌ای که از انتهای باند عبور می‌کنند حدود 150 متری از بالای زمین ارتفاع دارند.

3- اثرات صدای هواپیما روی سلامتی (Health Effects of Aircraft Noise):

صدای هواپیما اثرات سویی بر سلامتی انسان دارد. تعداد افردی که به خاطر این عارضه دچار کاهش شنوایی شده‌اند آنقدر زیاد است که می‌توان آن‌را به ‌عنوان یکی از عوامل مهم این بیماری به حساب آورد.

در سال 1970 آلودگی صوتی ناشی از صدای هواپیما یکی از شایع‌ترین بحث‌ها در آمریکا بود. به‌طوری که مقررات و برنام‌ه هایی برای کاهش اثرات این آلودگی در محدوده فرودگاه‌ها به اجرا در آمد. شدت زیاد صدای هواپیما که به طور طبیعی در اطراف فرودگاه‌های بزرگ وجود دارد از دلایل افزایش فشار خون و همچنین از دست دادن شنوایی شناخته شده است. بعضی از تحقیقات نشان می‌دهد که همین مساله می‌تواند باعث بیماری‌های قلبی، تنگی نفس، ناراحتی‌های پوستی و استرس شود. البته تحقیقات بیشتری برای پی بردن به دیگر اثرات سوی این آلودگی در جریان است.

تحقیقات اولیه نشان می‌دهد که ناشنوایی بیش از آنکه به خاطر کهولت سن باشد در اثر قرار گرفتن در معرض آلودگی صوتی به وجود می‌آید.

هر صدایی که بلندتر از حد معمول باشدبه گوش درونی صدمه وارد می‌کند. ساختمان گوش درونی طوری است که امواج صدا را به علایم قابل شنیدن تبدیل می‌کند. صدمات وارده به گوش میانی ممکن است موقتی باشد وی اگر مدام در معرض این‌گونه صداها باشیم این صدمات دایمی خواهند شد و باعث پیشرفت بیماری زنگ‌گوش می‌شود.

اخیرا مرکز کنترل و جلوگیری از بیماری‌ها (CDC) و مرکز ملی برای سلامت محیط زیست (NCBH) در آمریکا، شیوع ناشنوایی در میان بچه‌ها را با استفاده از اطلاعاتی که در سومین تحقیقات تغذیه و سلامتی در سال‌های 1996-1988 به‌دست آمده مورد تجزیه و تحلیل قرار داده‌اند، این بررسی‌ها نشان می‌دهد که 14.9 بچه‌های ایالات متحده ‌امریکا در مقابل فرکانسی با حداقل 16 دسی‌بل شنوایی خود را از دست داده‌اند. همچنین تحقیقات موسسه سلامتی نشان می‌دهدکه تقریبا 65 میلیون آمریکایی‌ها در معرض صداهایی هستند که می‌تواند در انجام وظیفه یا خواب آنها اختلال ایجاد کند و 25 میلیون در معرض خطرات سلامتی (فشار خون، انسداد شرایین، ...) ناشی از سروصدای اطراف خود هستند.

برنامه‌های کاهش صدا (Noise Mitigation Programs):

در دهه 1960 صدای ناشی از هواپیما در آمریکا یک مساله اصلی شد و دولت‌ها قوانینی برای کنترل آن وضع کردند. سازندگان و طراحان و شرکت‌های هواپیمایی موظف به ساخت هواپیماهای کم‌صداتر شدند و از طرف دیگر موظف شدند که دقت بیشتری در دستورالعمل‌های اجرایی هواپیماها بکنند. از جمله این اقدامات ساخت موتورهای توربوفن مدرن بود که کم‌صداتر از موتورهای توربوجت و نوع قدیمی موتورهای توربوفن سال‌های 1960 بود. هواپیماهای FAA اولین هواپیماهایی بودندکه پیشرفت قابل ملاحظه‌ای در این زمینه داشتند به‌طوری‌که علی‌رغم افزایش ترافیک هوایی شاهد کاهش آلودگی صوتی هواپیماها بودیم.

در سال‌های 1980 کنگره آمریکا FAA را ملزم کرد برای عایق‌سازی منازل اطراف فرودگاه‌ها تدابیری اندیشیده شود. از آن‌جا که این برنامه شامل محیط بیرون نمی‌شد فقط توانست برای محیط داخل منازل مفید وموثر واقع شود. سانفرانسیسکو و سانجوس در کالیفرنیا اولین فرودگاه‌هایی بودند که این تکنولوژی در آن‌ها به کار گرفته شد.

اساس این تکنولوژی یک مدل کامپیوتری بود که می‌توانست اثرات صدای هواپیما را بر ساختمان‌ها شبیه‌سازی کند. از یک طرف انواع مختلف هواپیما ، محدوده پروازی، و شرایط جوی را مورد آزمایش قرار دادند و از طرف دیگر ارتقای روش‌های ساختمان‌سازی از قبیل بهبودی در پوشش ساختمان‌‌ها، پنجره‌ها، بخاری‌ها، و همچنین درزگیری ساختمان را ارزیابی کردند ولی در عین‌حال روش‌های اقتصادی‌تر را هم مدنظر داشتند.

روش‌های دیگر حل این مشکل ساخت فرودگاه‌های روی آب و با فاصله زیاد است. به‌طوری که هواپیما بتواند بدون مزاحمت برای مردم عمل نشست و برخاست انجام دهد، ولی موانع قابل ملاحظه‌ای برای دست‌یابی به این منظور از قبیل هزینه‌ها، وقت و مشکلات دست‌یابی به این فرودگاه‌ها. ایجاد شبکه حمل‌و‌نقل و اتصال فرودگاه به مراکز تجاری از مشکلات بزرگ این طرح است.

 48 درصد خودروهای تهران آلودگی صوتی دارند :

جامعه > محیط زیست  - حدود 48 درصد خودروهای سواری در تهران صدایی بالاتر از 81 دسیبل ایجاد می کنند، در حالی که استاندارد آلودگی صوتی خودروهای سواری 74 دسیبل است.

به گزارش ایلنا:

یوسف رشیدی با بیان این مطلب گفت:" بر اساس آخرین بررسی ها و نتایج به دست آمده از ایستگاه های سنجش آلودگی صوتی، حدود 48 درصد خودروهای سواری در تهران صدایی بالاتر از 81 دسیبل ایجاد می کنند و شهر تهران از نظر آلودگی صوتی در وضعیت مناسبی به ‌سر نمی‌برد."

وی افزود:" ترافیک سنگین خودروها، نامناسب بودن تکنولوژی خودروها و موتورسیکلت‌ها از دلایل اصلی آلودگی صوتی شهر تهران هستند."

رشیدی درباره آلوده‌ترین نقاط تهران از نظر آلودگیهای صوتی گفت:" در اکثر نقاط نزدیک بزرگراه‌ها و خیابان‌های پرتردد آلودگی صوتی بالاتر از حد استاندارد است، بدین معنی که بسیاری از نقاط شهر تهران به ویژه در ساعات پیک سفری صبح و بعدازظهر از نظر آلودگی صوتی در وضعیت ناسالم قرار دارند."

مدیر عامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران گفت:" استاندارد آلودگی صوتی موتورسیکلت ها نیز بر اساس حجم موتور بین 75 تا 80 دسی بل است که متاسفانه اکنون اکثر موتورسیکلت ها نیز در تهران بیش از حد مجاز آلودگی صوتی ایجاد می کنند." 

 

 

«پيكان » بيشترين آلودگي صوتي خودرو را توليد مي كند :

مدير عامل شرکت کنترل کيفيت هواي تهران گفت: براساس آخرين بررسي ها و نتايج به دست آمده از ايستگاه هاي سنجش آلودگي صوتي، خودروي پيکان بيشترين آلودگي صوتي را بين خودروهاي موجود با 3/81 دسيبل ايجاد مي کند

به گزارش شهر به نقل از روابط عمومي شهرداري تهران،‌دکتر يوسف رشيدي اظهار کرد: با توجه به اندازه گيري هاي انجام شده به صورت مستقيم توسط ايستگاه هاي سنجش آلودگي صوتي مشخص شده است که بيشترين آلودگي صوتي مربوط به خودروها را پيکان با 3/81 دسيبل ايجاد مي کند و بعد به ترتيب پژو 405، رنو 5 و پرايد بيشترين آلودگي صوتي را توليد مي کنند.

وي تصريح کرد: متاسفانه حدود 48 درصد خودروهاي سواري در تهران صدايي بالاتر از 81 دسيبل ايجاد مي کنند در حاليکه استاندارد استاندارد آلودگي صوتي خودروهاي سواري 74 دسيبل است.

مدير عامل شرکت کنترل کيفيت هواي تهران گفت: شهر تهران از نظر آلودگي صوتي در وضعيت مناسبي به ‌سر نمي‌برد و در نزديکي خيابان‌هاي شلوغ و نزديکي بزرگراه‌ها وضعيت اين نوع آلودگي بيشتر از نقاط ديگر است.

رشيدي افزود: ترافيک سنگين خودروها، نامناسب بودن تکنولوژي خودروها و موتورسيکلت‌ها از دلايل اصلي آلودگي صوتي شهر تهران هستند.
رشيدي درباره آلوده‌ترين نقاط تهران از نظر آلودگي صوتي گفت: در اکثر نقاط نزديک بزرگراه‌ها و خيابان‌هاي پرتردد آلودگي صوتي بالاتر از حد استاندارد است، بدين معني که بسياري از نقاط شهر تهران به ويژه در ساعات پيک سفري صبح و بعدازظهر از نظر آلودگي صوتي در وضعيت ناسالم قرار دارند.

  

موتورسیکلت ها عامل 49 درصد آلودگی صوتی تهران

به گزارش خبرگزاری اقتصادی ایران(econews.ir)،دکتر یوسف رشیدی با بیان این مطلب اظهار کرد : براساس آخرین اندازه گیری های انجام شده در ایستگاه های سنجش آلودگی صوتی ، موتورسیکلت ها عامل 49 درصد از آلودگی های صوتی در شهر تهران هستند و بیشترین سهم را در ایجاد آلودگی صوتی تهران دارند.
وی ادامه داد : باید نسبت به رعایت استانداردهای آلودگی صوتی برای موتورسیکلت ها توجه بیشتری صورت گیرد زیرا سهم قابل توجهی از آلودگی صوتی شهر مربوط به موتورسیکلت هاست و در واقع موتور سیکلت علاوه بر اینکه معضلات اجتماعی و ایمنی را به همراه دارد به دلیل نداشت استانداردهای لازم آلودگی هوا و صوت را به همراه دارد.
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوا خاطر نشان کرد: در اکثر نقاط نزدیک بزرگراه‌ها و خیابان‌های پرتردد آلودگی صوتی بالاتر از حد استاندارد است، بدین معنی که بسیاری از نقاط شهر تهران به ویژه در ساعات پیک سفری صبح و بعدازظهر از نظر آلودگی صوتی در وضعیت ناسالم قرار دارند.
رشیدی افزود : ترافیک سنگین خودروها ، نامناسب بودن تکنولوژی خودروها و موتورسیکلت‌ها از دلایل اصلی آلودگی صوتی شهر تهران هستند.
وی تصریح کرد : خودروهای سواری شخصی، پس از موتورسیکلت ها بیشترین آلودگی صوتی را ایجاد می کنند و سهم آنها در آلودگی صوتی شهر تهران به طور متوسط 30 درصد است و 20 درصد از آلودگی های صوتی تهران نیز مربوط به خودروهای سنگین و غیره می شود و سهم اتوبوس های شرکت واحد در ایجاد آلودگی صوتی تنها 1 درصد است.


آلودگی صوتی هواپبما

آلودگی صوتی، بیماری بیصدا

 

شهر نشینی مزایا و معایب خاص خود را دارد. صداهای اضافه یکی از این معایب است. آلودگی صوتی، حاصل زندگی ماشینی است و بدون این‌که شهروندان شهرهای بزرگ متوجه باشند، سلامت روانی و آرامش روحی آنها را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

وجود فرودگاه‌ها و راه‌آهن در محیط شهری، خودرو‌های فرسوده، تردد خودرو‌های سنگین در نواحی مسکونی، ساختمان‌سازی و نیز نبود بزرگراه‌های استاندارد از مهم‌ترین مواردی هستند که نقشی تعیین‌کننده در ایجاد آلودگی صوتی دارند. بسیاری از منابع آلاینده صوتی شهرها، اصناف و واحدهای تولیدی، به دلیل نبود نظارت کافی در مراکز اصلی شهر و اماکن مسکونی و پرجمعیت مشغول فعالیت هستند.

صدای چکش صافکارها و زوزه مته کارگاه‌های نجاری و صدای پتک آهنگری و شلوغی تعمیرگاه‌های خودرو به سر و صدای شهر می‌افزاید.علاوه بر اینها منابعی سرگردان در کل شهر وجود دارند که آلودگی صوتی را افزایش می‌دهند. صدای ناموزون بوق و صدای موسیقی خودروها، امروز به یکی از بخش‌های جدانشدنی زندگی روزمره شهروندان تبدیل شده است. در این بین، نباید موتورسیکلت‌ها را فراموش کرد. در شهری مثل تهران، ۵۰ درصد آلودگی صوتی ناشی از تردد موتورسیکلت‌هاست. به تمام این صداها زنگ‌های گوشخراش برخی تلفن‌های همراه را نیز بیفزایید. حاصل این صداهای ناهمگون و دلخراش، تشویش و پریشانی ذهن و عصبی شدن افرادی است که مجبورند برای انجام کارهای شخصی و شغلی خود در سطح شهر تردد کنند.

صداهای بیماریزا

آلودگی‌های صوتی امواج ناخواسته‌ای هستند که تحت شرایط مکانی و زمانی خاص، بر فعالیت‌های موجودات زنده بویژه انسان تأثیر می‌گذارند و ممکن است با ایجاد عوارض متعدد جسمی و روحی، آرامش و راحتی انسان را سلب کنند. قرار گرفتن مداوم در معرض سر و صدا باعث از دست رفتن قدرت شنوایی می‌شود. از دست رفتن قدرت شنوایی بتدریج صورت می‌گیرد و اثر این فرآیند بی‌درد، دائمی و برگشت‌ناپذیر است. البته آسیب به شنوایی، تنها یکی از عوارض آلودگی‌های صوتی است. چنانچه فردی به طور پیوسته طی ۸ ساعت در معرض سر و صدای بالای ۷۰‌دسی‌بل قرار گیرد، فشار خون وی تا ۵ ۱۰ میلی مترجیوه افزایش می‌یابد. افزایش فشار خون، انقباض عروق (به دلیل استرس و افزایش سطح آدرنالین خون)، افزایش خطر ابتلا به امراض قلبی عروقی ازعوارض سر و صداست. سوزش و زخم معده، سوء هاضمه‌، از دیگر عوارض آن است.

برخی مشکلات روانی نیز بر اثر سروصدای بیش از حد به وجود می‌آیند. عوارض روانی مانند کم‌خوابی، کج‌خلقی و زودرنجی، تحریک رفتارهای ضداجتماعی، خشونت‌طلبی، افزایش نرخ حوادث کار، مختل شدن رشد شناختی، استرس و افسردگی، پرخاشگری، کاهش تمرکز و کاهش بازده کاری هریک بر حسب میزان آلودگی صوتی محیط و تداوم آن در انسان به وجود می‌آید. ایجاد مشکلات یادگیری در کودکان از دیگر آثار بد این نوع از آلودگی است. آلودگی صوتی، آنچنان خطرآفرین است که بر‌اساس‌ برخی پژوهش‌ها حتی می‌تواند احتمال خودکشی در افراد را افزایش دهد.

حتی در تحقیق جالبی درباره تاثیر سر و صدا بر میزان پرخوری افراد در دانشگاه پنسیلوانیا مشخص شد گروهی که در معرض صدا قرار داشتند، دو برابر گروه دیگر خورده‌اند. پس می‌توان گفت؛ چاقی هم از عوارض آلودگی صوتی است.

 

بی توجهی به آلودگی صوتی در ایران

تا دهه ۱۹۷۰ میلادی در اغلب کشورهای جهان قوانین و مقررات ویژه‌ای علیه آلودگی صوتی وجود نداشت، اما اکنون در شماری از کشورهای غربی رعایت استانداردهایی برای جلوگیری از آلودگی صوتی در ساختمان‌سازی و مهندسی شهری الزامی است. در ایران نیز دولت برای مقابله با آلودگی صوتی و کنترل آن در مکان‌های مختلف با صدور مصوبه‌‌ای، حدودی را به عنوان «حد مجاز آلودگی» برای مناطقی اعم از مسکونی، تجاری، صنعتی و اداری تعیین کرده است. بر اساس این مصوبه، وزارت راه و ترابری باید طی ۱۰ سال از تاریخ ابلاغ مصوبه، ایستگاه‌های راه‌آهن و فرودگاه‌های کشور را با شرایط و ضوابط تعیین‌شده در این آیین‌نامه تطبیق بدهد. رعایت مفاد این مصوبه برای شهرهای جدید هم الزامی است، ولی متاسفانه جز این مصوبات، موضوع آلودگی صوتی چندان مورد توجه مسوولان قرار ندارد. در واقع بیشتر مسوولان توجه زیادی نسبت به آثار آلودگی صوتی ندارند. شاید چون آلودگی صوتی اثرات کوتاه مدت ندارد یا حداقل تاثیر سریع ندارد، چندان جدی گرفته نمی‌شود. اگر آلودگی هوا افزایش یابد و از حد مجاز تجاوز کند به عنوان پیشگیری و تدبیر، مدارس تعطیل می‌شود. اما از آنجا که عوارض آلودگی صوتی نامشخص و به صورت عصبی است، مانند آلودگی هوا نسبت به آن واکنش نشان داده نمی‌شود.

آلودگی صوتی اثرات حاد ندارد، زمان می‌برد تا علائم خود را نشان دهد. مشکل دیگر این است که برای آلودگی صوتی، علامت مشخصی وجود ندارد که نشان دهد عامل این بیماری حتما صدا بوده است. در واقع آلودگی صوتی بیماری بی‌صدایی است که تاثیر خود را روی جسم و روح ما باقی می‌گذارد، اما توجهی به آن نمی‌شود.

سکوت شهر در برخی روزهای تعطیل برای اهالی شهری که به انواع سر و صداها عادت کرده‌اند، بسیار دلپذیر است. آرامش ناشی از زندگی در یک محیط آرام برای شهروندان تبدیل به یک رویا شده است، اما شاید کمتر کسی در یک روز تعطیل به این موضوع فکر کرده باشد که چگونه می‌توان به حل معضل آلودگی صوتی کمک کرد. بسیاری از این صداهای گوشخراش را خود ما خواسته یا ناخواسته ایجاد می‌کنیم.

حتما با خودروهایی مواجه شده‌اید که صدای سیستم صوتی آنها از شعاع چند متری گوش را می‌آزارد یا برخی راننده‌ها که با کوچک‌ترین توقفی از سوی خودروی جلویی بلافاصله بوق ماشین را به صدا در می‌آورند یا از آن بدتر سیستم اگزوز ماشین یا موتور خود را طوری دستکاری می‌کنند تا حداکثر صدا را ایجاد کند.

این مشکلات را مسوولان نمی‌توانند حل کنند در حقیقت اهمیت نقش مردم در کاهش آلودگی محیط اطرافشان کم نیست، پس به آن توجه کنیم.بسیاری از صداها را می‌توان با روش‌های علمی و فنی کاهش داد، به عنوان مثال یکی از راه‌های عملی برای کنترل آلودگی صوتی، نصب دیوارهای صوتی است یا می‌توان با استفاده از آسفالت‌های مرغوب از میزان صدای ناهنجار ناشی از حرکت خودرو‌ها کاست یا می‌توان کارخانجات را به خارج از شهر منتقل کرد و نیز می‌توان با فرهنگ‌سازی از طریق صدا و سیما افراد را با آثار زیانبار سر و صدا آشنا کرد. نکته‌ای منفی که در اینجا وجود دارد، این است که عملا در ایران تاکنون اقدامی جدی برای جلوگیری از آلودگی صوتی انجام نگرفته است

 آلودگی صوتی و چگونگی جلوگیری از آن :

سر و صداهای فراتر از ۸۰ دسی بل بطور بالقوه خطرناک میباشند. بنابراین چمن زنها، کنسرت های راک، شلیک گلوله، ترقه ها، هد ست ها و هد فن ها، موتور سیکلت ها، تراکتور، همزن ها و مخلوط کن ها، غذا سازها واسباب بازیهای پر سر و صدا همگی بیش از ۹۰  دسی بل سر و صدا تولید میکنند و برای سلامت شنوایی مضر میباشند.

آستانه درد گوش در ۱۲۰-۱۳۰ دسی بل میباشد، اما آسیب به اعصاب شنوایی از ۸۵ دسی بل آغاز میگردد.

 

محدودیت های مجاز شدت سروصدا:

۱-برای خواب راحت حداکثر سروصدا ۳۰-۳۵ دسی بل باشد.

۲-حداکثر سروصدای خارج محل مسکونی ۶۰-۶۵ دسی بل باشد.

۳-حداکثر مجازقرارگیری در معرض سروصدا، ۸۵ دسی بل و ۸ ساعت در روز میباشد.

۴-برای گوش حفاظت نشده زمان درمعرض قرار گیری مجاز، با هر ۵ دسی بل افزایش سطح سر و صدای متوسط (۸۵ دسی بل)، به نصف کاهش می یابد. یعنی حداکثر ۸ ساعت برای ۹۰ دسی بل، حداکثر ۴ ساعت برای ۹۵ دسی بل، حداکثر ۲ ساعت برای ۱۰۰ دسی بل و حداکثر ۱۵ دقیقه برای ۱۱۵ دسی بل در ۲۴ ساعت.

۵-هرگونه سروصدای بالای ۱۴۰ دسی بل غیر مجاز است.

۶-برای حفاظت ازگوش مقابل سر وصداهای بالای ۱۰۵ دسی بل بایستی هم ازپلاک گوش و هم از گوشی (همراه با هم) استفاده کرد.

حفاظهای گوش:

۱- پلاک گوش(earplug):داخل کانال گوش قرار میگیرند.

۲-گوشی(earmuff):گوش خارجی را کاملا میپوشانند.

نکته: پلاک گوش و گوشی به میزان ۱۵-۳۰ دسی بل از شدت سروصدا می کاهند.

نکته:قراردادن پنبه در گوش تنها ۵-۷ دسی بل از شدت سر و صدا میکاهد.

تعاریف سر و صدا(noise):

1-هرگونه صدای ناخواسته و آزار دهنده سر و صدا نامیده میگردد.

۲-امواج صوتی با ارتعاشات نامنظم و فاقد زیر و بم مشخص.

۳-سیگنالهایی که در ردیابی و یا کیفیت سیگنال دیگر تداخل ایجاد میکنند.

۴-سیگنالهای صوتی که بروی سلامت روان و جسم فرد تاثیر منفی بجای میگذارند.

۵-سروصدا یک مسئله ذهنی است. افراد تعاریف متفاوتی از سروصدا دارند. گوش کردن به موسیقی راک برای برخی مفرح و برای برخی افراد آزاردهنده است. هر فرد نیز سطح تحمل متفاوتی نسبت به سروصدا دارد.

منابع تولید سروصدا:

۱-حمل و نقل: هواپیما (فرودگاه)، خودروها، موتورسیکلت ها،راه آهن،مترو.

۲-ماشین آلات:ماشین آلات راه سازی، ساختمان سازی و صنعتی.

۳-سرگرمی: دستگاه های پخش قابل حمل،ا ستریوهای پخش، رادیو، تلویزیون، ادوات موسیقی، کنسرت ها، ورزشگاه ها.

۴-لوازم خانگی و اداری: سیستم تهویه مطبوع، کولر، جاروبرقی، سشوار، پنکه، دستگاه تایپ، چاپگرها.

۵-حیوانات خانگی: سگ و گربه.

۶-ابزارهای برقی: اره برقی، دریل، فرز.

اثرات سوء سر و صدا بروی سلامتی:

۱-شنوایی: درمعرض مداوم سر و صدا قرار گرفتن باعث از دست رفتن قدرت شنوایی میگردد. از دست رفتن قدرت شنوایی به تدریج صورت گرفته و فاقد درد میباشد، اما متاسفانه اثرات آن دائمی و غیر قابل برگشت است، چراکه سلولهای مویی حلزون گوش قابلیت بازسازی مجدد ندارند. کری و کاهش قدرت شنوایی برخلاف تصور عموم به علت افزایش سن و پیری نبوده، بلکه قرارگیری در معرض سر و صداهای ناهنجار علت اصلی آن میباشد. کاهش قدرت شنوایی، کری، زنگ و وزوز گوش از عوارض سروصدای بلند است.

۲-قلب و عروق:چنانچه فردی بطور مداوم طی ۸ ساعت در معرض سر و صدای بالای ۷۰ دسی بل قرار گیرد، فشار خون وی تا ۵-۱۰ میل مترجیوه افزایش می یابد.افزایش فشار خون، انقباض عروق (به علت استرس و افزایش سطح آدرنالین خون)، افزایش خطر ابتلا به امراض قلبی-عروقی ازعوارض سر و صدا میباشند.

۳- استرس، اضطراب، سردرد، خستگی، زخم معده، سرگیجه، اختلال نعوذ در مردان (به علت انقباض عروق)، انقباضات عضلانی، اختلال در سیستم گوارش، افزایش کلسترول و تعداد گلبولهای سفید خون، افزایش سرعت تنفس، دل درد، تغییر در عملکرد طبیعی غدد درونریز، سوزش سردل (ترش کردن) از دیگر عوارض سروصدا میباشند.

۴- تحریک رفتارهای ضد اجتماعی، خشونت طلبی، افزایش نرخ حوادث کار، مختل شدن رشد شناختی در کودکان، کاهش فراخنای حافظه، اختلالات روانی، تحریک پذیری، پرخاشگری، کاهش تمرکز، کاهش بازده کاری از دیگرعوارض سر و صدا میباشند.

۵-بارداری و سلامت جنین:سر و صدا باعث تولد نوزادان زودرس،کم وزن و دارای نقص عضو میگردد.جنین قادر به شنیدن صداها وهمچنین پاسخ به آنها میباشد. زنان باردار نبایستی ۱۵-۶۰ روز پس از لقاح و بارداری در معرض سروصدا قرار گیرند. چراکه در این بازه زمانی ارگانهای اصلی داخلی و سیستم اعصاب مرکزی جنین در حال شکل گیری میباشند. با انقباض عروق مادر، اکسیژن و مواد غذایی کمتری به جنین میرسد. همچنین سر و صدای زیاد باعث کاهش برخی هورمونهای مادر، که بر رشد جنین تاثیر گذار است، میگردد.

۶-آزاردهندگی: محتوای سروصدا، تداخل در فعالیت (مثل خواب) و عدم توانایی در کنترل منبع صدای نابهنجار در آزار دهندگی سر و صدا تاثیر دارند.

۷- تاثیر بر حیوانات: تغییر در رفتارهای تغذیه ای، تولید مثلی و مهاجرت حیوانات. کاهش زیستگاههای قابل استفاده و نهایتا انقراض برخی گونه ها. مانند مرگ برخی والهای منقاردار به علت صدای ردیابهای صوتی نظامی که بیش از ۳۰۰  دسی بل شدت و بلندی دارند. آسیب به اعصاب شنوایی و خونریزی از گوش نیز در برخی حیوانات مشاهده میگردد.

۷- تشدید اثرات داروها، الکل، منو اکسید کربن و تسریع روند پیری.

۸- کاهش کیفیت و کمیت خواب (حتی پس از قطع سروصدا(

۹-وارد آمدن فشار و التهاب حنجره به علت فریاد کشیدن در محیط های پر سروصدا.

۱۰- ثابت گردیده که افراد در محیط های پر سر و صدا کمتر به کمک دیگران می شتابند.(کاهش حس انساندوستی(

علایم هشداردهنده سر و صدای بلند:

۱-شما بایستی صدای خود را بیشتر از حد معمول بالا ببرید و یا فریاد بکشید تا دیگران قادر به شنیدن صدای شما باشند.

۲-شما قادر به شنیدن صدای فردی که در فاصله یک متری از شما ایستاده نمی باشید.

۳-شما پس از قرار گرفتن در معرض سر و صدا، در گوش خود احساس درد و یا صدای زنگ می کنید.

۴-شما چندین ساعت پس از قرار گرفتن در معرض سروصدا در شنیدن اصوات دچار مشکل می شوید.

راهکارهای کاهش سر و صدای خیابانها و جاده ها:

۱-ساخت موانع صوتی در کناره جاده ها و خیابانها. برخی از این موانع باعث بازتابش امواج صوتی به سوی آسمان میگردند.

۲-کنترل سرعت خودروها.

۳-انتخاب پوشش مناسب سطح سواره روها. (بهترین گزینه ها بتن، مخلوط بتن و آسفالت و لاستیک بازیافتی میباشند(

۴-ایجاد محدودیت در عبور و مرور وسایل نقلیه سنگین.

۵-کاشت گونه های گیاهی در کنار راه ها.

۶-نصب تابلوهای بوق زدن ممنوع در برخی نقاط.

راهکارهای کاهش سر و صدا در فرودگاهها:

۱-طراحی موتورهای جت کم سر و صدا تر.

۲-ایجاد محدودیت در پروازها (ساعات پروازی(

۳-استفاده از عایق های صوتی در اماکن مسکونی اطراف فرودگاه (پنجره های دوجداره و دیوارهای آکوستیک(

راهکارهای کاهش سر و صدا در کارخانجات:

۱-انتقال واحدهای صنعتی به خارج شهرها.

۲-استفاده از کابین های آکوستیک (محصور ساختن ماشین آلات پر سر و صدا(

۳-استفاده از لرزه گیرها برای کاهش ارتعاشات ماشین آلات.

۴-استفاده از پلاک گوش و گوشی توسط کارگران.

راهکارهای کاهش سروصدا در اطراف منازل مسکونی:

۱-استفاده از پنجره های قطور و یا دو جداره.

۲-طراحی اصولی ساختار بیرونی بنا.

۳-استفاده از مصالح پیش ساخته آکوستیک در دیوارها و سقفها.

۴-کاشت درخت و بوته ها در مقابل ساختمان بمنظور جذب انرژی صوتی.

۵-بنا کردن ساختمان بدور از منبع آلودگی صوتی.

۶-طراحی اتاق خواب و اتاق نشیمن بطوری که در فضاهای ساکت تر و دورتر از منبع سر و صدا قرار گیرند.

شیوه های کنترل سر و صدا:

۱-کاهش سروصدا: سد کردن مسیر عبور امواج صوت با استفاده از فاکتورهای فاصله و قرار دادن اشیاء حایل در مسیر صوت.

* فاصله(distance):تراکم انرژی امواج صوتی با پراکندگی و انتشار صدا ،کاهش می یابد.بنابراین افزایش فاصله میان منبع سروصدا و شنونده باعث کاهش شدت صوت میگردد.شدت صوت با مجذور فاصله شنونده از منبع صوت نسبت عکس دارد.

۲-جذب سر و صدا: تبدیل و تغییر شکل امواج صوت با مهار پژواک،انعکاس صدا وتشدید صدا(رزنانس(

* میرایی(damping): در این روش ارتعاشات صوتی به انرژی گرمایی تبدیل میگردند. عبور امواج از چندین لایه از مواد با چگالی متفاوت باعث میرایی صوت میگردد. مثل استفاده از میرا کننده ها یی همچون  فوم. فلز سرب نیز باعث میرایی سر و صدا میگردد.

۳-حذف فعال صدا(noise cancellation): این روش یک ابداع مدرن است. ابتدا یک میکروفن صداهای محیط را جمع آوری میکند، سپس توسط رایانه امواج دریافتی تحلیل گردیده و امواج صوتی ای که ۱۸۰ درجه از فاز امواج دریافتی متفاوت است از طریق بلندگوی سیستم خارج میگردد. این عمل باعث پدید آمدن تداخل مخرب و حذف سروصدای آزاردهنده میگردد.

چگونه از گوش خود در برابر سر و صدا حفاظت کنیم:

۱-قرار گیری در معرض سر و صدا را به حداقل رسانید. در کنسرت ها، تالارهای سخنرانی و یا میهمانی ها کنار بلندگوها نشینید. چنانچه موسیقی دان میباشید، همیشه از حفاظ گوش استفاده کنید.

۲-حجم صدا را کاهش دهید. چنانچه از هدست و یا هدفن استفاده میکنید، و یا در یک فضای محبوس به موسیقی گوش میدهید (داخل اتومبیل) حجم صدا را کاهش دهید. اگر دوست شما که در ۹۰ سانتی متری شما ایستاده قادر به شنیدن صدای موسیقی از هدست و یا هدفن شما میباشد، صدای موسیقی شما یقینا بسیار بالاست.

۳-هنگام خرید لوازم منزل،اسباب بازی و وسایل برقی نوع کم سر و صدای آنها را انتخاب کنید.

۴-در مکانهای پر سر و صدا حتما از پلاک های گوش و یا گوشی ها استفاده کنید.

۵-استفاده از پنجره های دوجداره، سقفها و دیوارهای آکوستیک، پرده های قطور جلوی پنجره ها، پوشاندن کف با فرش و یا موکت سروصدای داخل و خارج خانه را کاهش دهند.

۶-بی جهت بوق خودرو را به صدا در نیاورید، مگر درمواقع اضطراری.

۷-سر و صدای حیوانات خانگی خود را کنترل کنید.

۸-دیگران را نسبت به خطرات سر و صدای بلند آگاه سازید.

۹-موتور خودرو، تهویه مطبوع و سایر لوازم برقی را در وضعیت مناسب نگهداری کنید و در صورت لزوم به تعمیر آنها بپردازید.

۱۰-هنگام گوش کردن به صدای موسیقی، تلویزیون و یا رادیو مراعات حال همسایگان خود را نیز بکنید.

۱۱-چنانچه در محیطهای پرسروصدا زندگی میکنید و یا مشغول به کار میباشید، بطور مرتب تست سنجش شنوایی را صورت دهید.

۱۲-جای استفاده از گوشی های هدفن (آنهایی که درون کانال گوش قرار میگیرند)، از هدست استفاده کنید .

 

 

نتيجه‌گيري:
آلودگي صوتي خطري است كه آسايش جسم و روان انسان‌ها را در شهرهاي بزرگ در معرض تهديد جدي قرار داده است. تنوع طلبي در زندگي نوين امروز، انسان را در محيط شهري خويش با انواع و اقسام وسايل آزاردهنده‌ي گوش روبرو كرده است؛ و به عبارتي بهتر، پيشرفت صاعقه آساي ماشينيسم، خوي انطباق‌پذيري با وضعيت نابسامان امروز را از مردم ما گرفته است. متأسفانه در جامعه‌ي ما تا مشكل و معضل، علني و عمق نشده باشد، به فكر چاره‌انديشي و چاره‌جويي نيستيم، لذا هر چند كه در حال حاضر، سازمان محيط زيست ميئوليت كنترل آلودگي صوتي را عهده‌دار بوده و شهرداري نيز در اجراي سياست‌گذاري‌ها، مي‌تواند به عنوان يك حامي ايفاي نقش كند، بايد بطور جدي در مورد آلودگي صوتي و عوارض زيانبار آن، حساسيت بيشتري اعمال نموده و در اين ارتباط، آئين‌نامه‌ها و قوانين خاصي تدوين كرد.

 با تشکر از جناب آقای مهندس محمد فلاح مهرآبادی

 

+ نوشته شده در 89/05/17ساعت 5:49 PM توسط علی محمد میرزائی |